Rumeysa ARSLAN

Rumeysa ARSLAN

Diyetisyen
Yazarın Tüm Yazıları >

Besin Etiketleri Bize Ne Anlatır?

A+A-

Tüketicilerin satın alma davranışlarını kolaylaştırmak ve gıda tercihlerini doğru olarak yapabilmeleri için etiketlemenin yararı büyüktür ve bazı bilgilerin sunulması zorunlu tutulmuştur. Etiketteki bilgilerin her kesimdeki tüketiciye hitap etmesi için basitleştirilmiş besin bilgileri içermesi gerekir.

Besin etiketlerinde;

  1.  Besin öğeleri değerleri (karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve mineral miktarları),
  2.  Üretici firmaya ait bilgiler ve üretim izinleri,
  3.  Besinin içindekiler listesi,
  4.  Porsiyon miktarı,
  5.  Net ağırlığı gibi bilgiler yer alır.

Haydi Gelin Besin Etiketinin Dilinden Birkaç Kelime Öğrenelim!

Light: Diyette oldukça sık önerilen “light” ürünler, referans olarak alınan ürünlere göre en az %25 daha az enerji veya %50 daha az yağ içermektedir.

Azaltılmış: Bazı paketli ürünlerin üzerinde “enerjisi azaltılmıştır” gibi cümlelere rastlayabilirsiniz. Bu ürünler, kendine benzer üretilmiş besinlere göre %25 oranında daha az enerji, yağ veya kolesterol içermektedir.

Zenginleştirilmiş: Gıda sanayisinin tüketicinin sağlığı korumak amacıyla; çeşitli besin öğelerini besine üretim sırasında eklendiğini ifade eder. Örnek vermek gerekirse vitamin ve minerallerce zenginleştirilmiş kahvaltılık gevrekler, C vitamininden zenginleştirilmiş meyve suları, iyotlu tuz… gibi ürünler zenginleştirilmiş ürünlerdir.

Pastörize: Süt ve yumurta gibi besinlerde vücuda faydalı olmayan tüm bakterilerin, yüksek ısıda kısa süre ısıtılıp hızla soğutulması ile yok edildiğini anlatan ifadedir.

UHT: Uzun ömürlü süt üretim teknolojisinde, süt çok kısa bir süre yüksek ısıya tabi tutularak içindeki tüm mikroorganizmalardan arındırılır. UHT süt ve süt ürünleri oda koşullarında açılmadan son kullanma tarihine kadar yaklaşık 3 ay bekletilebilir. Ancak ambalajı açıldıktan sonra buzdolabında (+4°C) saklanmalı ve 2 gün içerisinde tüketilmelidir.

Gluten İçerir-İçermez: Gluten, çölyak hastalarının bağırsaklarındaki hasar ve emilim bozukluğundan ötürü sindirilemeyen bir protein kompleksidir. Çölyak hastaları, gluten içeren hiçbir ürünü kullanmamalıdırlar. Çölyak hastalarındaki gibi tehdit edici bir durum olmasa da gluten hassasiyeti olan bazı bireylerde gluten içeren ürünler; şişkinlik, gaz, yorgunluk, migren gibi rahatsızlıklara sebep olmaktadır.

Fenilalanin İçerir-İçermez: Fenilalanin, fenilktonüri hastalarında sindirilemeyen bir aminoasittir. Bu nedenle fenilketonüri hastaları tarafından tüketilmemeleri gerekir. Ürünlerde yer alan bu bilgi, fenilketonüri hastalarını bilgilendirmeyi amaçlar. Çoğu diyet içeceklerde “Fenilalanin kaynağıdır” uyarısını görmeniz mümkündür.

Aspartam İçerir-İçermez: Aspartam vücutta yıkıldığında fenilalanin oluşturur. Bu nedenle fenilketonüri hastalarının aspartam kullanmamaları gerekir. Ürünlerde yer alan bu bilgi, fenilketonüri hastalarını bilgilendirmeyi amaçlar.

Bunlara Dikkat Edelim !

  •  Beslenme ve kronik hastalıklar arasında sıkı bir ilişki olup, kalp hastalıklarının önlenmesi ve ilerlememesi için posa bakımından fazla olan besinleri, düşük veya az yağ içeren yiyeceklerin tüketimi önerilmektedir.
  •  Diyabet ve insülin direncine karşı koruyucu önlem olarak besinlerin şekersiz ya da şeker oranı azaltılmış olanlarının tüketilmesi geerkmektedir.
  •  Besinlerin içeriklerine bakıldığında şeker ve türevleri, laktoz, pekmez, bal, glikoz şurubu, yüksek fruktozlu mısır şurubu gibi maddelerin bulunması besinlerin şeker oranlarının yüksek olduğunu belirtmekte ve kişileri uyarıcı nitelikte olmaktadır.
  •  Besinlerin içerdikleri tuz ve sodyum miktarları bakıldığında tuzsuz ya da daha az tuzlu olanların tercih edilmesi özellikle bu maddelerin kan basıncını yükseltmesi etkisiyle hipertansiyonu olan kişilerin özellikle dikkat edip kan basıncını yükseltmesi nedeniyle dikkat etmeleri gerekmektedir.

Bireylerin hastalık gelişmeden önce gıda etiketlerini okumayı alışkanlık haline getirme konusunda teşvik edilmesi, obezite ve kötü beslenme alışkanlıklarına bağlı hastalıkların gelişimini önleyici bir yaklaşım olabilir.

Bu yazı toplam 453 defa okunmuştur.
Önceki ve Sonraki Yazılar