UYGUR HABER VE ARAŞTIRMA MERKEZİ(UYHAM)
Çin’in işgalindeki Doğu Türkistan’da yaşayan Türklere yönelik baskı, zulüm ve insanlık suçlarının şiddetini günden güne arttırarak sürdürdüğü buna paralel olarak ülke genelindeki Hapishane, Çin tipi Toplama Kampları ve diğer gözaltı ve alıkoyma Merkezlerinin toplam sayısının 579 olarak tesbit edildiği açıklandı.
Özgür Asya radyosu(rfa.org)Uygurca bölümünün haberine göre İngiltere merkezli Financial Times gazetesi İşgalci Çin rejiminin Doğu Türkistan’daki yeni tutuklamalar haksız hukuksuz uzun süreli cezalandırmalar ile cezaevi sistemi ile ile ilgili son gelişmeler ve yeni boyutları ortaya çıkarmak için yaptığı çalışmaların sonucunu bir rapor şeklinde açıkladı.
Financial Times Gazetesinde 29 Mayıs 2026’de yayınlanan Çin’in Doğu Türkistan’daki hapishane sisteminin mevcut boyutuna ilişkin bir araştırmanın son bulgularını ortaya koyan özel raporu şöyle ;
- Çin’in işgalindeki Doğu Türkistan’da yaşayan Türklere yönelik tutuklamalar, cazalandırmalar,Hapishane,Çin tipi Toplama kampları ve diğer Alıkoyma merkezleri konunun uzmanları bir ekip tarafından uzun süren çalışmalar sonucu rapor olarak yayınlanmıştır.
- Ekip bu raporu hazırlarken, uydu görüntüleri, Çin işgal rejiminin özel iç yazışmaları ,çeşitli belgeler, yerel medya haberleri ve görgü tanıklarını ifadelerini kullanmıştır.
- Hazırlanan raporda Doğu Türkistan bölgesinde toplam 579 Tutuklama/Alıkoyma/gözaltı tesisinin varlığını tesbit etmiştir.
- Ekip, Doğu Türkistan’da Çin işgal rejiminin kurduğu Hapishaneler, gözaltı merkezleri, kamplar ve diğer gözaltı tesisleri dahil tüm cezalandırma merkezlerini kapsamlı bir şekilde analiz etmiştir.
- Yapılan analizlerde, Çin’in Uygur bölgesindeki mevcut gözaltı, esir tutuma ve tutuklama sisteminin yaklaşık 627.000 kişiyi barındırma kapasitesine sahip olduğunu göstermektedir.
- Bu rakama göre bu toplam sayı Uygur bölgesinde yaşayan Müslüman Türklerin her 40 kişiden birinin bu Tesislerde gözaltı, esir ve hükümlü olarak tutulduğunu göstermektedir.
- Çin işgal rejiminin bu gözaltı tutuklama ve esir tutuma Tesislerinin özellikle Türklerin yoğun olarak yaşadığı Tarım bölgesindeki Kaşgar, Aksu, Yarkent ve Hoten gibi bölgelerde yoğunlaşması dikkat çekicidir.
- Bu gözaltı ve Cezalandırma sisteminde cezalandırılanların mutlak çoğunluğunun Uygurlar başta diğer Türk halklarından oluşmaktadır.
- Rapora göre gözaltı, tutuklama ve Toplama kamplarında esir tutma ve haksız ve hukuksuz cezalandırmaların esas hedefinin Uygurlar olduğunu doğrulamaktadır.
- Raporda, Çinli işgal yetkililerinin Uygurlar için uzun süreli ve geniş çaplı bir hapis sistemi sürdürmenin yanı sıra, Uygur çocuklarını devlet tarafından işletilen yatılı okullar aracılığıyla ailelerinden ayırmayı ve çalışma çağındaki kişileri sistematik olarak merkezi Çin’e köle/İşçi olarak zorunlu çalışmaya göndermeyi içeren daha geniş çaplı bir kültürel yıkım kampanyasına devam ettiği belirtiliyor.
- Bu araştırma raporu, Çin işgal rejiminin bölgede geniş çaplı bir baskılama yapısını ve sosyal kontrol sistemini sürdürmeye devam ettiğini gösteren en güncel ve gerçeklere dayalı ayrıntıları içermektedir.