7 Kasım’da Diyarbakır Sur’da, bence haber niteliği taşıyan bir toplantı gerçekleştirilmiş. Fakat ne yazılı ne de görüntülü basında bu habere rastlamadım. Gerçi bütün kanalları, bütün basını izleyen biri değilim. Belki atladım. Sonraki günlerde de aradım. Haber gerçekten pek az yerde gün yüzüne çıkmış. Toplantıdaki fotoğraflarda bizim ajanslardan Anka’nın mikrofonu seçtim. Arayınca da Anka’nın görüntülü ve sesli haberini buldum. Şurada: https://bit.ly/anka-hevbendi
Haber ne? Haber şu: Daha önce, bu yılın 14 Mart’ında yine Diyarbakır’da başlatılan çalışmalar, 7 Kasım’da meyvesini vermiş ve Kırmançça Hevbendî denilen ittifak resmen kurulmuş. Kırmançça, Zazaca ve Türkçe dillerinde yayımlanan bir sonuç bildirgesi ile kuruluşunu açıklamış. Irak Kürdistan’ından Rudaw sitesi kuruluşu şöyle veriyor: “İttifak; Kürdistan Ulusal İnisiyatifi, PÊLKURD, PDK-BAKUR, Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK), Kürdistan Yurtseverler Partisi (PWK), VEJÎN hareketleri ile bağımsız Kürdistanî şahsiyetlerin bir araya gelmesiyle kurulmuştur.” İttifak’a katılanların toplamı 170 kişi. “170 siyasetçi” diye nitelendiriliyorlar. Bakur, biliyorsunuz Anadolu’daki Kürdistanı.
Toplantı basına kapalı ancak sonuç bildirgesi tabii ki basına açık okunmuş. Bildirgede söylenenleri Rudaw’ın da yaptığı gibi Hevbendî’nin örgütlenme yapısına ait kararlarla siyasî ilke ve talepler diye ikiye ayırabiliriz.
MECLİS, HÜKÜMET, PROGRAM VE TÜZÜK
Örgüt kendine 51 kişilik meclis seçmiş. 51 kişiden oluşuyor. Bu 51 kişi içinde siyasi partiler, grup, hareket, toplumsal kurum temsilcileri ve bağımsız “Kürdistanî şahsiyetler” varmış. Bu “Kürdistanî şahsiyetler” ifadesi bana ait değil. İlk defa görüyorum. Bildirgede tekrarlanıyor.
51 kişilik meclisten başka bir de yine aynı meclisin seçtiği 9 kişilik bir “Yürütme Kurulu” var. Yani meclis ve meclisin belirlediği bir hükümet… Yürütme Kurulunun vazifesi, “konferans önerileri doğrultusunda ortak çalışma programı hazırlamak”. Ancak bu toplantıda da bir programın ana hatları üzerinde görüş birliğine varılmış. Yürütme Kurulu bunun ayrıntısını hazırlayacak.
Nihayet, İttifakın işleyiş ilkelerini ve kurumsal yapısını düzenleyecek olan HEVBENDÎ İç Hukuku metni, yani iç tüzük, oy birliğiyle kabul edilmiştir.
TALEP EDİYORUZ!
Örgütlenme yapısı tamam, iç tüzük tamam, program esasları tamam. Bunlar hep oy birliği ile belirlenmiş.
Şimdi sıra ikinci kısımda. İttifakın temel siyasi görüşü ve talepleri:
- Siyasal Statü ve Kaderini Belirleme: Bildirgede Kürt milletinin kendi kaderini belirleme, kendi ülkesi üzerinde egemenlik ve siyasal statüye sahip olma hakkı vurgulanmıştır. İttifak ortakları (örneğin PSK Genel Başkanı Bayram Bozyel), bu statünün federal bir sistem veya benzer bir model temelinde anayasal güvenceye kavuşturulması gerektiğini ifade etmiştir.
- Dil ve Kimlik Hakları: Kürt kimliğinin resmen tanınması, Kürtçenin resmî dil ve eğitim dili olarak kabul edilerek anayasal güvence altına alınması talep edilmiştir.
- “Entegrasyonist” Yaklaşımların Reddi: “Konferans, Kürt milletinin ulusal varlığını, kolektif haklarını ve kendi kaderini belirleme iradesini tanımayan ya da bu hakları farklı siyasal projeler içerisinde etkisizleştiren veya ortadan kaldıran Türk Devleti’nin de entegrasyonist kesimlerin de yaklaşımlarını kabul etmemektedir. Kürt milletinin ulusal haklarını göz ardı eden hiçbir anlayışla, iş birliği ve ittifak ilişkileri kurmak mümkün değildir.”
- Bölgesel Dayanışma ve Diplomasi: Kürdistan’ın dört parçasındaki (Türkiye, Irak, İran, Suriye) ulusal güç ve dinamiklerle diyalog geliştirilmesi, uluslararası hukuk çerçevesinde diplomatik faaliyetlerin güçlendirilmesi kararlaştırılmıştır.
KÜRDİSTAN ÜZERİNDE EGEMENLİK!
Bu esaslar gerçekleştirilirken de mazeret kabul edilmiyor:
“Kürt milleti de diğer milletler gibi bu haklarını hiçbir engelle karşılaşmadan kullanabilmeli, kendi kaderini belirleyebilmeli, kendi ülkesi Kürdistan üzerinde egemenliğe ve siyasal statüye sahip olmalı ve kendisini yönetebilmelidir. Hevbendî’nin temel amacı, eşitlik, özgürlük, demokrasi ve hukukun üstünlüğü ilkeleri çerçevesinde bu hakların gerçekleştirilmesini savunmaktır.”
Bildiri şöyle bitti: “Yaşasın Kürt milleti ve Kürdistan’ın özgürlüğü” ve “Yaşasın Kürdistan Ulusal İttifakı / HEVBENDΔ. Kırmançça tabii. Aslı “yaşasın” değil, “biji”.
Kamuoyuna yeterince duyurulmamış bir haberi yorum yapmadan, tenkit etmeden vereyim istedim. Şunu belirtebilirim: Toplantıda DEM ve münfesih PKK yok. Hevbendî’nin “entegrasyonist” dedikleri işte onlar. Bildirgede ulus, millet, dayanışma, birlik falan dediğinde alışkanlıklarınıza yenilmeyin; hepsinde kastedilen Kürt ulusu, milleti, dayanışması ve birliğidir.
Beğenmeyelim, kızalım, darılalım. Ama şunu da söylemeliyim: “kardeşlik”, “demokratik”, “sivil”, “kürtlere devlet vadediyorum” gibi ne olduğu ve daha da önemlisi ne olmadığı belirsiz kelime yığınları yerine “Egemenlik istiyoruz! Kendi kaderimi tayin hakkı istiyoruz!” gibi ifadeler çok daha açık ve anlamlı değil mi? Darısı bizim siyasilerin başına.