İmparatorluktan Cumhuriyet’e: Türk Milletinin Tarihî Hafızası

Bir milletin tarihini anlamak için yalnızca kazandığı savaşlara, kurduğu devletlere veya fethettiği topraklara bakmak yetmez.

O milletin hangi değerlerle yaşadığına, hangi ülküler uğruna mücadele ettiğine ve gelecek kuşaklara nasıl bir miras bıraktığına da bakmak gerekir.

Bugün Çanakkale'de, Türk milletinin tarihî hafızasında çok önemli bir yere sahip olan bu topraklarda, iki kavram üzerinde durmak istiyorum: Oğuz töresi ve Turan ülküsü. Ardından bütün bu tarihî birikimin Türkiye Cumhuriyeti açısından ne ifade ettiğini konuşacağız.

Çünkü Çanakkale, yalnızca 1915 yılında kazanılmış büyük bir savunma zaferinin adı değildir. Aynı zamanda farklı şehirlerden, farklı ailelerden gelen insanların ortak bir vatan için gösterdiği fedakârlığın da simgesidir. Burada ortaya çıkan millî direnç, ilerleyen yıllarda Millî Mücadele'yi besleyen tarihî tecrübenin önemli parçalarından biri olmuştur.

Peki, Türk milletinin yüzyıllar boyunca yaşattığı töre neydi?

Töreyi yalnızca eski zamanlardan kalmış birtakım kurallar olarak düşünmek eksik olur. Töre; toplumsal düzeni, hak ve sorumlulukları, gelenekleri ve birlikte yaşama anlayışını şekillendiren tarihî bir kavramdı. Dönemlere ve topluluklara göre değişen bu anlayışın Oğuz kültüründeki izlerini özellikle Dede Korkut anlatılarında görüyoruz.

Dede Korkut'un dünyasında yiğitlik önemlidir; fakat yalnız başına yeterli değildir. Sözünde durmak, cömertlik, misafirperverlik, aileye bağlılık, dayanışma ve büyüklere danışmak da toplumsal hayatın değerleri arasındadır.

Burada üzerinde düşünmemiz gereken önemli bir ayrıntı var. Bir toplumu ayakta tutan yalnızca savaşma gücü değil, kendi içinde kurabildiği güven ve dayanışmadır. Bu, Oğuz anlatılarından bugüne taşıyabileceğimiz en anlamlı düşüncelerden biridir.

Ancak tarihî töreyi bugünkü hukuk düzeniyle aynı şeymiş gibi anlatamayız. Geçmişin kurumları kendi çağlarının koşullarında ortaya çıktı. Bizim görevimiz geçmişi olduğu gibi bugüne taşımak değil, onun insanı ve toplumu güçlendiren değerlerini bu güne aktarmaktır. 

Fakat burada tarihsel ve siyasal bir ayrımı korumak zorundayız. Türk dünyasının ortak kültür mirasına sahip olması, bütün Türk devletlerinin aynı siyasal yapıya dönüşmesini zorunlu kılmaz. Her birinin bağımsızlığına ve egemenliğine saygı göstermek de bu kardeşliğin önemli bir parçasıdır.

Ve şimdi bütün bu tarihî yolculuğun sonunda Cumhuriyetimize geliyoruz.

Oğuz Töresi Tarihî Sorumluluklarımızı, Cumhuriyet İse Egemenliğin Millete Ait Olduğunu Hatırlatır.

Muharrem Kaplan TURKKON Çanakkale İl Temsilcisi

Özel Haber Haberleri

DEVLETİN VAKARI, HUKUKUN TERAZİSİ!
16–22 KASIM 2026 HAFTALIK BURÇ YORUMLARI
10 KASIM’IN HÜZNÜNDEN CUMHURİYET’İN AYDINLIĞINA
BDDK Daire Başkanı Bilal Soysal tutuklandı
Muharrem Kaplan: Birliğin adı TURKKON!”