Bazı dişi kediler dört aylıkken üreme olgunluğuna ulaşabiliyor. Amerikan Hayvan Hastaneleri Birliği (AAHA), üreme amacı bulunmayan kedilerin beş aylık yaşa kadar kısırlaştırılmasını destekliyor.
Bu yaklaşımın temelinde plansız gebeliklerin önlenmesi, üreme sistemiyle ilişkili hastalıkların azaltılması ve hormonlara bağlı bazı davranışların kontrol altına alınması bulunuyor.
İlk Kızgınlıktan Önce Kısırlaştırmanın Sağlığa Etkileri
Dişi kedilerde ilk kızgınlıktan önce yapılan kısırlaştırma, ilerleyen yaşlarda meme tümörü gelişme riskini önemli ölçüde azaltabiliyor. Yumurtalıkların alınmasıyla kızgınlık döngüsü sona ererken, rahmin de çıkarıldığı yöntemlerde rahim kaynaklı hastalıklar önleniyor.
Erkek kedilerde ise testislerin alınması, testis kaynaklı hastalıkların gelişmesini engelliyor. Bununla birlikte erken operasyon önerisi, her kedinin aynı tarihte ameliyat edilmesi gerektiği anlamına gelmiyor. Kedinin gelişimi, kilosu ve mevcut sağlık sorunları, cerrahi zamanlamada dikkate alınıyor.
Evde Yaşayan Kedilerde Kısırlaştırma Neden Gündeme Geliyor?
Dışarı çıkmayan kedilerde gebelik ihtimali kontrol altında tutulabilse de kızgınlık dönemine bağlı davranışlar devam edebiliyor. Dişi kedilerde yüksek sesle miyavlama, huzursuzluk ve yere sürtünme görülürken erkek kedilerde idrar püskürterek alan işaretleme ve dışarı çıkma isteği belirginleşebiliyor.
Hormonlara bağlı bu davranışların azaltılması amacıyla kedi kısırlaştırma ameliyatı değerlendirilebiliyor. Ancak operasyonun kedinin temel karakterini değiştirmesi veya bütün davranış sorunlarını ortadan kaldırması beklenmiyor. Özellikle kum kabı dışına idrar yapma gibi sorunlar farklı sağlık nedenlerinden de kaynaklanabildiği için bu olasılıkların araştırılması gerekiyor.
Dişi ve Erkek Kedilerde Ameliyat Süreci Nasıl İlerliyor?
Operasyon öncesinde kedinin genel sağlık durumu muayene ediliyor. Gerekli durumlarda kan testleri yapılarak anestezi planı hazırlanıyor.
Genel anestezi altında gerçekleştirilen cerrahi işlem, dişi ve erkek kedilerde farklı yöntemlerle uygulanıyor. Erkek kedilerde testisler çıkarılırken dişi kedilerde yumurtalıklar veya yumurtalıklarla birlikte rahim alınıyor.
Erkek kedilerde işlem genellikle daha kısa sürüyor. Dişi kedilerde ise karın bölgesine müdahale edildiğinden kesi yerinin iyileşmesi daha uzun takip gerektirebiliyor. Her iki durumda da taburculuk öncesinde kedinin anesteziden uyanması ve genel sağlık durumu değerlendiriliyor.
Ameliyat Sonrasında Evde Bakım Nasıl Yapılmalı?
Eve dönüşün ardından ilk saatlerde anestezinin etkisiyle uyku hali ve hareketlerde yavaşlama görülebiliyor. Bu dönemde kedinin sessiz ve güvenli bir ortamda dinlenmesi, mama ve suyun veteriner hekimin önerdiği şekilde verilmesi gerekiyor.
İyileşme sürecinde yüksek yerlere zıplama ve hareketli oyunlar sınırlandırılıyor. Kesi bölgesinin yalanmasını önlemek için koruyucu yakalık veya uygun ameliyat sonrası kıyafet kullanılabiliyor.
İyileşme genellikle 7–14 gün sürse de bu süre uygulanan cerrahi yönteme göre değişebiliyor. Yarada açılma, artan şişlik, akıntı veya devam eden kanama görülmesi halinde kontrol randevusunu beklemeden veteriner hekime başvurulması gerekiyor.