Türk milliyetçiliğinin "fikir babası" Ziya Gökalp, vefatının 102. yıl dönümünde anılıyor.
Türk milletinin kimliği, kültürü ve geleceği üzerine ortaya koyduğu fikirlerle Türk düşünce tarihinde önemli bir yer edinen Gökalp, Türk milliyetçiliğinin sistematik bir fikir hareketine dönüşmesinde öncü oldu.
Ziya Gökalp Kimdir?
Mehmet Ziya adıyla 23 Mart 1876’da Diyarbakır’da dünyaya gelen Ziya Gökalp, sosyolog, yazar ve fikir adamı kimliğiyle Türk düşünce hayatına damga vurdu.
Henüz 18 yaşındayken yaşadığı fikrî ve ruhsal bunalımların ardından kafasına tabancayla ateş ederek intihara teşebbüs etti. Gökalp, hayatta kalmasını sağlayan tedavinin ardından kafatasında kalan kurşunu ömrünün sonuna kadar taşıdı. Daha sonra kendisine sorulduğunda "Kafamdaki Türklük ızdırabını durduramıyorum" yanıtını veren Gökalp, ilerleyen yıllarda Türk milliyetçiliğinin en önemli ideologu olmayı başardı.
Gökalp’ın düşünce dünyasının temelini oluşturan "Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak" adlı eseri, Türklük, İslamiyet ve çağdaşlaşmanın birbiriyle çelişmediğini ortaya koydu.
"Türkçülüğün Esasları" adlı eserinde ise Türkçülüğü dil, kültür, eğitim ve toplum hayatı üzerinden sistematik bir düşünce çerçevesine oturttu. Gökalp’ın fikirleri, Cumhuriyet dönemindeki milli kimlik ve kültür tartışmalarını da etkiledi.
"Fikirlerimin Babası Ziya Gökalp'tır"
Başbuğ Mustafa Kemal Atatürk'ün tabiriyle
“Vücudumun babası Ali Rıza Efendi, hislerimin babası Namık Kemal, fikirlerimin babası Ziya Gökalp’tir”
ifadesi, Gökalp’ın Cumhuriyet’in kurucu kadrosunun düşünce dünyasındaki tesirini açıklayan en bilinen ifadelerden biri olarak biliniyor.
Gökalp’ın milli kültür, Türk kimliği ve çağdaşlaşma üzerine geliştirdiği fikirler, Türk düşünce hayatında kalıcı bir iz bıraktı.
Türk Milliyetçiliğinin En Önemli Fikir Adamlarından Biri Olarak Anılmaya Devam Ediyor
Ziya Gökalp, 25 Ekim 1924’te ağır bir hastalık sebebiyle İstanbul’da, 48 yaşında hayatını kaybetti. Türk milletinin ortak kültürüne, tarihine ve ülküsüne verdiği önemle kuşaklar boyunca etkisini sürdüren Gökalp, Türk milliyetçiliğinin en önemli fikir adamlarından biri olarak anılmaya devam ediyor.
Gökalp’ın Turan şiirinde yer alan şu dizeler, onun Türk dünyasına yönelik ülküsünü özetliyor:
“Vatan ne Türkiye’dir Türklere, ne Türkistan;
Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan.”