24 Aralık’ı 25 Aralık’a bağlayan gece İstanbul’da yaşayan Uygur Türkü bir ailenin evine polis tarafından operasyon düzenlendi. Operasyonda Merziye Penirdin, Bilal Erkin, Müeyesser Ali ve Abdullah Pehirdin gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında henüz1 aylık bir bebek de bulunuyor. 1 haftadır geri gönderme merkezinde tutulan anne ve Müyesser bebeği Enes Abdallah Çin’e deport edilme tehlikesiyle karşı karşıya bırakıldı.

ANNE VE BEBEĞİN SAĞLIK DURUMU ENDİŞE VERİCİ

KARAR’a konuşan Müeyesser Ali’nin avukatı, özellikle anne ve 30 günlük bebeğin sağlık durumunun endişe verici olduğunu söyledi.

Aile bireylerinin Türkiye’de geçerli ve aktif oturum izinlerine sahip olduğu, uzun süredir Türkiye’de yaşadıkları ve çocuklarının da burada doğup büyüdüğü belirtilirken, gözaltı sırasında kendilerine herhangi bir resmi gerekçe bildirilmediği ifade edildi. Gözaltına alınanlardan Müeyesser Ali ile Abdullah Pehirdin’in tek böbrekle yaşadığı, buna rağmen sağlık durumlarının göz önünde bulundurulmadığı ileri sürüldü.

Kırklareli Geri Gönderme Merkezi’nden İzmir’e sevk sürecinde, yaşı 1, 3 ve 6 olan üç çocuğun sağlık koşullarının bozulması üzerine çocukların aile yakınlarına teslim edildiği belirtildi. İzmir Geri Gönderme Merkezi’ne ise yalnızca Müeyesser Ali ile 1 aylık bebeğinin gönderildiği ifade edildi.

Sevkin ardından anne ve bebeğin sağlık durumunda kısmi bir iyileşme sağlandığı ve ilaç temin edildiği belirtilirken, özellikle 30 günlük bebeğin sürekli ve düzenli sağlık kontrolüne ihtiyaç duyduğu vurgulandı.

Sınır dışı ve idari gözetim kararının, herhangi bir yeni ve somut gerekçe gösterilmeksizin uzatıldığı belirtildi. Avukat, bu sürecin emniyette ifade verip serbest bırakılan göçmenlerin dahi otomatik biçimde geri gönderme merkezlerine sevk edilmesi şeklinde işlediğini, müvekkili ile bebeğinin de bu uygulama kapsamında idari gözetim altında tutulduğunu ifade etti.

Sevkin ardından İzmir İl Göç İdaresi, idari gözetimin yeniden uzatılmasına karar verdi. Bunun üzerine avukat, söz konusu karara karşı Sulh Ceza Hakimliği’ne itiraz başvurusunda bulundu. Avukatın aktardığına göre, başvuru dün öğle saatleri itibarıyla UYAP sistemine kaydedildi ve dosya şu anda tensip aşamasında bulunuyor. Mahkeme tarafından henüz bir karar verilmiş değil. Normal koşullarda bu tür başvuruların 1 ila 2 hafta içinde sonuçlandığı ifade ediliyor.

SERBEST BIRAKMA YETKİSİ MAHKEMEYLE SINIRLI DEĞİL

Avukat, idari gözetimin sona erdirilmesi için mutlaka mahkeme kararının beklenmesinin gerekmediğine dikkat çekti. Mevzuata göre Göç İdaresi’nin, mahkeme kararı olmaksızın da kişileri serbest bırakma yetkisi bulunuyor. Ancak uygulamada bu yetkinin nadiren kullanıldığı, serbest bırakmaların çoğunlukla mahkeme kararlarının ardından gerçekleştiği belirtiliyor. İdarenin kendiliğinden serbest bırakma oranının yaklaşık yüzde 30 civarında olduğu ifade ediliyor.

11 YILLIK İKAMET VE UZUN DÖNEM OTURMA İZNİ

Ailenin avukatı, dosyaya ailenin yaklaşık 11 yıldır Türkiye’de yaşadığı, uzun dönem ikamet iznine sahip olduğu, çocukların Türkiye’de doğduğu ve eğitim gördüğüne ilişkin bilgilerin sunulduğunu aktardı. Kira sözleşmeleri ile yerleşik bir hayatı ortaya koyan belgelerin de başvuruya eklendiği belirtildi.

ÇİN’E SINIR DIŞI HUKUKEN MÜMKÜN DEĞİL

Avukat, ailenin Çin’e geri gönderilmesinin hem fiilen hem de hukuken mümkün olmadığını vurguladı. Çin Halk Cumhuriyeti’nde Uygur Türklerine yönelik yaygın ve sistematik insan hakları ihlallerinin uluslararası raporlarla belgelendiğini belirten avukat, bu nedenle sınır dışı kararlarının geri göndermeme ilkesine açıkça aykırı olduğunu ifade etti. Bu koşullar altında idari gözetimde tutulmanın da hukuki bir anlam taşımadığını söyledi.

Feyza Nur Çalıkoğlu