Türkiye’de tütün ve tütün ürünlerinin kullanımı ile satışına yönelik köklü değişiklikler içeren yeni bir kanun teklifi Meclis gündemine gelmeye hazırlanıyor. Sağlık Bakanlığı öncülüğünde yaklaşık bir yıldır yürütülen çalışma kapsamında hazırlanan yasa taslağının, Ekim ayında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunulması planlanıyor.
Hazırlık sürecinde yer alan Prof. Dr. Toker Ergüder, tütün kontrol politikalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirterek yeni düzenlemenin detaylarını paylaştı. Türkiye’deki sigara tüketim artışına dikkat çeken Ergüder, 2012 yılında 91 bin ton (yaklaşık 4,5 milyar paket) seviyesinde olan sigara satışlarının, 2025 yılı itibarıyla 160 bin tona ve 8 milyar pakete ulaştığını ifade etti. Akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının da saha araştırmalarıyla destek verdiği teklif taslağı, özellikle gençleri ve çocukları tütün mamullerinin zararlarından korumayı hedefliyor.
2015 SONRASI DOĞANLARA ÖMÜR BOYU TÜTÜN YASAĞI
Taslakta öne çıkan en kritik maddelerden biri, yeni nesillerin tütün ürünlerine erişimini tamamen engellemeyi amaçlayan yaş sınırı düzenlemesi oldu. Dünya genelinde bazı ülkelerde de uygulamaya konulan model benzer şekilde; 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğan bireylere, hayatları boyunca tütün ürünlerinin satılması, kullanımı ve içilmesi tamamen yasaklanacak.
LOKANTALARDA TAM YASAK, AÇIK ALANLARA YENİ SINIRLANDIRMA
Genişletilen tütün kısıtlamaları kapsamında kapalı alanların yanı sıra açık alanlara ilişkin de yeni kurallar getiriliyor. Taslakta yer alan maddelere göre:
-
LOKANTALAR: İşletmelerin hem kapalı hem de açık alanlarında sigara tüketimi tamamen yasaklanacak.
-
PARK, BAHÇE VE KAMU BİNALARI: Parklarda, bahçelerde ve kamu binalarının açık alanlarında sigara içilmesi kısıtlanacak. Bu alanlarda sigara kullanımı yalnızca dışarıdan görünmeyecek şekilde özel olarak tasarlanmış tütün içme alanlarında mümkün olacak.
Prof. Dr. Ergüder, bu düzenleme ile çocuk ve gençlerin kamusal alanda sigara içen bireylerle temasının ve görünürlüğün tamamen kesilmesinin amaçlandığını kaydetti.
"SLİM" SİGARALAR KALDIRILIYOR, STANDART PAKET GELİYOR
Tütün mamullerinin ambalaj ve biçimlerine yönelik standartlar da yeniden belirleniyor. Özellikle kadınlara yönelik pazarlama stratejilerinin önüne geçilmesinin hedeflendiğini belirten Ergüder, piyasada "slim" olarak bilinen ince sigaraların satışının yasaklanacağını duyurdu. Yürürlüğe girmesi planlanan standart paket uygulamasıyla birlikte tüm tütün ürünleri tek tiplerde satışa sunulacak.
REŞİT OLMAYANLARA DİJİTAL ENGEL: KİMLİK DOĞRULAMA SİSTEMİ
Çocukların tütün ürünlerine erişimini engellemek amacıyla satış noktalarında teknolojik önlemler devreye alınacak. Gelmesi planlanan kimlik doğrulama sistemi ve kredi kartı eşleştirmeleri sayesinde, 18 yaşından küçük bireylerin tütün ürünlerini satın alması imkânsız hale getirilecek.