Türkçe yazdığı Divan-ı Hikmet ile İslam’ı Arapça ve Farsça yerine Türkçe anlatarak, dinin bozkırdaki Türk boyları arasında benimsenmesini sağlamıştır.

Yetiştirdiği Yesevi dervişleri, Sarı Saltuk, Hacı Bektaş Veli ve Ahi Evran gibi isimlerin temsil ettiği manevi geleneğin oluşmasına zemin hazırlamış; Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasında önemli rol oynamıştır. 

Bektaşiliğin insanı merkeze alan, aklı, ahlakı ve hoşgörüyü öne çıkaran çizgisinin temel kaynaklarından biri de Yeseviliktir.

Hoca Ahmet Yesevi’nin İslam anlayışı; sevgi, hikmet, çalışkanlık ve güzel ahlak üzerine kuruludur. Dini zorlaştıran değil kolaylaştıran, korkuyla değil gönülle anlatan bir yaklaşımı benimsemiştir. 

Bu yönüyle, günümüzde bazı Nakşibendi çevrelerinde görülen daha katı ve şekilci yorumlardan farklı olarak, Türk toplumunun tarihsel tecrübesiyle daha uyumlu, kapsayıcı bir anlayışı temsil eder.

Bu nedenle Hoca Ahmet Yesevi sadece bir din büyüğü değil; Türk milletinin manevi kimliğini şekillendiren, Anadolu’nun mayasını yoğuran en önemli tarihi şahsiyetlerden biridir.