Pompa sağlam olduğu hâlde debi ve basınç düşüyorsa, pompa çekildiğinde dişlerde aşınma, çatlak veya şekil bozukluğu görülüyorsa ya da boru yeni pompanın derinlik ve basınç ihtiyacını karşılamıyorsa değişim zamanı gelmiştir. Kesin karar, pompa kuyudan çekildiğinde, her boru ve bağlantı tek tek kontrol edilerek verilir. 

Dalgıç pompa kolon borusu, suyu kuyunun dibinden yüzeye taşıyan bir basınçlı su borusudur. Tek bir zayıf bağlantı; suyun kuyuya geri kaçmasına, enerji kaybına ve en kötü durumda pompanın kuyuya düşmesine yol açabilir. 

Kolon Borusu Neden Zamanla Değişim İster? 

Kolon borusu kuyuda sürekli yük altında çalışır: 

• Pompa, kablo ve su sütununun ağırlığı (çekme yükü) 

• Çalışma basıncı ve her kalkışta oluşan su darbesi 

• Motor torku, titreşim ve pompa çekme-indirme sırasında dişlere binen yükler 

Bu yükler en çok bağlantı noktalarını yorar. Bu yüzden kolon borusu ne zaman değiştirilmeli kararı çoğu zaman dişlerden ve manşonlardan başlar. 

Dalgıç Pompa Kolon Borusunda 6 Uyarı İşareti Nelerdir? 

1. Pompa Sağlam Ama Debi Düştü mü? 

Pompa sağlam çıkmışsa, debi düşüşünün sık görülen nedenlerinden biri hattaki kaçaktır. Gevşemiş bir diş veya hasarlı bir conta, basınçlı suyun bir kısmını kuyuya geri gönderir. Kuyunun statik su seviyesi değişmediği hâlde, aynı pompa daha az su veriyorsa, kolon hattı kontrol edilmelidir. 

2. Yüzeyde Basınç Düşüyor, Elektrik Tüketimi Artıyor mu? 

Hattan kaçan su, pompanın aynı iş için daha uzun çalışması demektir. Depo geç doluyorsa, hat basıncı düşüyorsa ve enerji faturası açıklanamayan şekilde artıyorsa, kaçak ihtimali yüksektir. 

3. Dişlerde Aşınma, Sıyrılma veya Çatlak Var mı? 

Pompa çekildiğinde her boru ucu ve manşon gözle kontrol edilmelidir. Değişim gerektiren bulgular şunlardır: 

• Diş tepelerinde düzleşme veya sıyrılma 

• Manşonda ya da boru ucunda kılcal çatlak 

• Contanın (O-ring) ezilmiş, sertleşmiş veya kopmuş olması 

• Bağlantının elle olağandışı kolay dönmesi 

Dişi hasarlı bir kolon borusu tekrar kuyuya indirilmemelidir; yük altında kopma riski taşır. 

4. Pompa Çalışırken Titreşim veya Vuruntu Sesi Artıyor mu? 

Kuyubaşındaki titreşim ya da kalkıştaki vuruntu, gevşemiş bağlantılara veya hattın kuyu cidarına çarpmasına işaret edebilir. Aynı ses çek valf arızasından kaynaklanan su darbesinden de gelebilir; hat kontrol edilmeden çalışmaya devam edilmemelidir. 

5. Boruda Renk Değişimi, Şekil Bozukluğu veya Kırılganlık Var mı? 

U-PVC kuyu içinde ışık görmeden çalışır. Ancak kuyu dışında uzun süre güneş altında bekletilen borularda renk solması ve yüzey kırılganlığı görülebilir. Bükülmüş, ovalleşmiş, darbe almış veya yüzeyi tebeşirlenmiş borular yeniden kullanılmamalıdır. Malzemenin genel özellikleri için PVC kaynağına bakılabilir. 

6. Daha Güçlü Pompaya veya Daha Derine mi Geçiyorsunuz? 

Bu işaret bir arıza değil, bir uyumsuzluktur. Mevcut kolon borusu eski pompanın derinliğine ve basıncına göre seçilmiş olabilir. Pompa büyütülüyorsa veya montaj derinliği artıyorsa ve borunun basınç sınıfı yeni değerleri karşılamıyorsa, hat bir üst sınıfa geçirilmelidir. 

Kolon Borusu Tamir mi Edilmeli, Tamamen mi Değiştirilmeli? 

Kolon borusu ne zaman değiştirilmeli sorusunun ikinci yarısı, hattın ne kadarının değişeceğidir. Hasar birkaç bağlantıyla sınırlıysa, yalnızca o parçaları yenilemek yeterli olabilir. Hasar yaygınsa veya sınıf uyumsuzluğu varsa, komple değişim daha güvenlidir. 

Kısmi değişimde yeni boruların diş profilinin mevcut borularla birebir uyumlu olması gerekir. Farklı markaların diş yapıları aynı olmayabileceğinden, aynı hatta marka karıştırmak önerilmez. 

Değişimde Hangi DCP Kolon Borusu Sınıfı Seçilmeli? 

Doğru sınıf, pompanın montaj derinliğine ve basma yüksekliğine göre seçilir. Düzgünler Plastik U-PVC kolon borusu serisi dört sınıftan oluşur: 

Seri 42–165 mm çap aralığında üretilir; boru uçları kare diş yapısıyla ve diş sonundaki O-ring ile birleştirilir. Hesaplanan basma yüksekliği iki sınıfın arasına düşüyorsa, bir üst sınıfı seçmek güvenli tercihtir. 

Saha Kontrol Listesi: Pompa Çekildiğinde Ne Yapılmalı? 

1. Her boruyu ve manşonu sırasıyla numaralayın. 

2. Dişleri ve contaları gözle kontrol edin. 

3. Çatlak, ezilme veya ovalleşme olan boruyu ayırın. 

4. Ayrılan boru sayısını ve pompanın yeni derinliğini not alın. 

5. Değişim sınıfını bu verilere göre belirleyin. 

Kolon Borusundan Sonra U-PVC Basınçlı Temiz Su Boruları Neden Kontrol Edilmeli? 

Su kuyubaşına ulaştığında yolculuğu bitmez; depoya, tarlaya veya şebekeye yüzey hattıyla taşınır. Kolon borusu yenilenip debi ve basınç geri geldiğinde, yüzeydeki basınçlı su borusunun da bu basınca uygun olması gerekir. 

• Yeni pompanın basıncı yüzey hattının basınç sınıfını aşıyor mu? 

• Eski hatta kaçak, yama veya zayıf bağlantı var mı? 

Düzgünler Plastik U-PVC basınçlı temiz su boruları, 4–16 atm aralığında geçme muflu, yapıştırma muflu ve deve boynu seçenekleriyle üretilir. Basınçlı PVC-U su boruları için uluslararası referans standart ISO 1452 serisidir. 

Neden Düzgünler Plastik Kolon Borusu? 

1975'te tarım makineleri üretimiyle kurulan Düzgünler Plastik, 1996'dan bu yana Konya 3. Organize Sanayi Bölgesi'nde plastik boru üretimine odaklanmaktadır. Türkiye'de dalgıç pompa plastik kolon borusunu ilk üreten firmadır ve üretim hattındaki makineleri kendi Ar-Ge ekibiyle tasarlar. Kolon borusu serisi ISO 9001 kalite yönetim sistemi çerçevesinde test edilerek üretilir. 

Kolon borusu ne zaman değiştirilmeli diye kararsızsanız, kuyu derinliğinizi, pompa gücünüzü ve mevcut boru çapınızı iletin; teknik ekibimiz değişim için doğru DCP sınıfını belirlesin. [U-PVC Kolon Boruları kategorisini inceleyin →] 

Yazar: Düzgünler Plastik Teknik Ekibi — Konya 3. OSB'de U-PVC kolon, sondaj ve basınçlı su borusu üretimi ile dalgıç pompa hatlarında saha deneyimi. 

Sıkça Sorulan Sorular - S.S.S 

Kolon borusu ne zaman değiştirilmeli, kaç yılda bir? 

Sabit bir süre yoktur. Ömrü; pompanın gücü, montaj derinliği, kalkış sayısı, suyun içeriği ve montaj özeni belirler. Doğru yöntem, her pompa çekilişinde hattı kontrol edip hasarlı parçaları değiştirmektir. 

Kolon borusundaki kaçak nasıl anlaşılır? 

En belirgin işaret, sağlam pompaya rağmen debi ve basıncın düşmesidir. Kesin tespit, pompa çekildiğinde dişler ve contalar kontrol edilerek yapılır. 

Eski kolon borusu yeni pompayla kullanılabilir mi? 

Boru hasarsızsa ve basınç sınıfı yeni pompanın basma yüksekliğini karşılıyorsa, kullanılabilir. Karşılamıyorsa bir üst DCP sınıfına geçilmelidir. 

Plastik kolon borusu mu, çelik kolon borusu mu tercih edilmeli? 

U-PVC paslanmaz, hafiftir ve montajı kolaydır. Çelik daha yüksek mekanik dayanım sunar ancak ağırdır ve korozyona açıktır. 

Değişim sırasında conta (O-ring) kontrol edilmeli mi? 

Evet. Ezilmiş, sertleşmiş veya kesik contalı bir bağlantı sızdırmazlığı sağlayamaz; bu bağlantı yenilenmeden pompa kuyuya indirilmemelidir. 

Ziyaretçilerimizin Sorduğu Sorular - PAA 

Kolon borusu nedir? 

Dalgıç pompayı kuyuda asılı tutan ve suyu yüzeye ileten basınçlı borudur. 

Dalgıç pompa kolon borusu fiyatları neye göre değişir? 

Fiyatı boru çapı, basınç sınıfı (DCP modeli) ve toplam metraj belirler. Güncel fiyat için teklif alınmalıdır. 

3 inç kolon borusu kaç mm? 

Düzgünler Plastik serisinde 3 inç, 88 mm dış çapa karşılık gelir. 

Kaynaklar: ISO 1452 – PVC-U basınçlı su boruları · Su darbesi (Water hammer) · Polivinil klorür